Maandelijks archief: september 2011

Dennis Olsen – fictieve portretten.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reeds jaren hebben we de gewoonte om een buitenlandse gastdocent uit te nodigen in het atelier Vrije Grafiek aan de Academie Beeldende Kunsten DKO Gent. Dit jaar kregen we onverwachts een toemaatje. Dennis Olsen, professor grafiek, tekenen en digitale media aan The University of Texas at San Antonio, bracht ons een blitzbezoek. Aan de aanwezige studenten in het atelier werd wat werk getoond en becommentarieerd.

Dennis had een een aantal werken bij uit een reeks fictieve portretten met als titel “Samplings”. Deze portretten worden gemaakt met afzonderlijke stukken van een  gezicht die zijn “geleend” van de gegraveerde afdrukken op papiergeld. Net als bij de samples uit de muziekwereld maakt Dennis gebruik van samples uit het papiergeld. Hij maakt op deze manier composiet portretten. Koningen, koninginnen, helden, kunstenaars, heiligen, tirannen…  Allen zijn ze met één of ander deel van het gezicht aanwezig in deze fictieve portretten.

Op deze manier zijn de portretten echt en onecht tezelfdertijd. Ze zijn een complexe mix van gezichten van verschillende etniciteit, geslacht en klasse.  Je ziet een portret dat toch een bepaald karakter bezit maar slechts een eenmalig bestaan heeft.

Dennis vertelde dat ieder nieuw werk, buiten het bepalen van het formaat, met een “tabula rasa” begint. Enkel het idee “portret” is aanwezig. Hij weet niet hoe het portret er zal uitzien. Meestal begint hij met wat krabbels te plaatsen op het het stuk polyesterfilm dat later zal gebruikt worden om te belichten op de fotopolymeer. de meeste beelden worden ondersteboven getekend en dit tot het einde. Het is niet dat zoals bij de Duitse kunstenaar Bäselitz de portretten dan ook ondersteboven geëxposeerd worden. Neen, uiteindelijk keert Dennis de werken om als ze klaar zijn zodat ze leesbaar worden. Hij ziet ze dan zelf voor de eerste keer zoals de toeschouwer ze zal zien.

Hij verteld ons dat het niet makkelijk is om op deze manier een coherent beeld te maken en het creëren van het beeld via beschreven omweg heeft zo z’n problemen. Het is pas als hij voelt dat er een echt personage ontstaat dat hij de  de tekening als af ziet.

Ook voor Dennis blijven de portretten mysterieus. hij maakt geen aanstalten om hun mening of betekenis te interpreteren.

Op het moment werkt Dennis aan een boek waarin de beelden voorzien zijn van een even mysterieuze tekst. We houden je op de hoogte van deze uitgave.

Impressions from South Africa – 1965 to Now

Het MoMa in New York bezit, naast een uitmuntende collectie, ook een prachtige website.

Reeds jaren volg ik hun tentoonstellingen, live en virtueel. Op de website niet enkel de gebruikelijke info maar ook een aantal zeer goede online tentoonstellingen met veel informatie (beeld, context waarin de werken gemaakt zijn en inhoud).  Zo ook de nieuwe site Impressions from South Africa – 1965 to Now.

Grafiek is in Zuid-Afrika niet enkel een artistiek medium. Het is veelvuldig gebruikt voor collectieve, politieke doeleinden. Dit wordt duidelijk in de vele posters, boeken, grafiek en muur stencils.

Door de apartheid, die bijna een halve eeuw duurde, werden veel zwarte én gekleurde kunstenaars buiten het (kunst)onderwijs en de normale kunst circuits gehouden. Dit gaf echter aanleiding tot alternatieve kunstencentra, scholen, grafische workshops, theaters en publicaties. Grafiek speelde een belangrijke rol. Doordat grafiek relatief goedkoop in aanmaak is, het element van samenwerking belangrijk is en makkelijk aanpasbare formaten heeft, kon het makkelijk ingezet worden voor bepaalde (politieke) doeleinden en was het ook voor de allerarmsten toegankelijk.

De online tentoonstelling focust op vijf verschillende delen.

Posters en activisme: hier werken die door activisten gemaakt werden. Ook William Kentridge behoort daarbij. De schreeuw om vrijheid en openheid komt hier duidelijk naar voor, soms geïnspireerd op een socialistisch symbolisme.

Linosnede, Rorke’s Drift en Verder: de linosnede heeft een lange geschiedenis in Zuid-Afrika. Doordat het goedkoop is, makkelijk te snijden en af te drukken zonder pers is het steeds aantrekkelijk geweest voor vele kunstenaars. De school van de Evangelical Lutheran Church (ELC) Art and Craft Centre in de omgeving van Rorke’s Drift speelde een belangrijke rol. Hier konden studenten les volgen bij zwarte kunstenaars. Vele studenten kozen voor linosnede en maakten er een medium van dat kon gebruikt worden voor politieke doeleinden.

Diepdruk: niet voor iedereen toegankelijk tijdens de jaren van apartheid. Kunstenaars als William Kentridge en Norman Catherine gebruikten het medium in die jaren om satirische aanklachten te maken tegen het regime. Hiermee volgden ze een oude traditie waarbij kunstenaars als Goya, Otto Dix, George Grosz hen voorgingen.

Fotografie in grafiek: fotografie kan makkelijk naar grafische technieken omgezet worden. Dit gaf voor een aantal kunstenaars de mogelijkheid om directe, documentaire representaties om te zetten naar meer genuanceerde beelden.

Nieuwe richtingen: hedendaags werk ontstaan tijdens een post-apartheid periode draagt veel mee uit het verleden. Duidelijk aanwezig is het uitdiepen van het verleden en de kritiek op het heden. Het werk sluit vormelijk ook meer aan bij hedendaagse manieren.

Deze website geeft een goed beeld van voor velen onbekend terrein binnen de grafische kunsten.

Het is een grote verdienste van het MoMa dat het zulke verzorgde en echt interessante websites over grafiek maakt.

Binnenkort hierover meer op onze blog.

Mathias Spriet – Voeten onder de grond

Mathias Spriet streeft de esthetiek van het fragiele na en gebruikt hiervoor de natuur als bron van inspiratie.

Hij wil de zuivere schoonheid vangen. Deze is fragiel en melancholisch. Hij inspireert zich voornamijk op planten, meer bepaald onkruid en hun hardnekkig karakter.
Ontworteld en eenzaam zoeken zijn tekeningen hun plaats op het witte blad.

Naast zijn tekeningen omvat zijn oeuvre eveneens grafiek en ruimtelijk werk.

Mathias nodigt u uit op de vernissage in het Culturele Centrum Stroming, Dorp 101 – 9290 Berlare, op vrijdag 16 september om 19.30 uur.

Mathias is kunstenaar en student Vrije Grafiek aan de Academie Beeldende Kunsten DKO Gent

June Wayne, stichtster Tamarind Lithography Workshop overleden

June Wayne, die de Tamarind Lithography Workshop oprichtte in 1960 is op 23 augustus op 93 jarige leeftijd overleden. Wayne, oorspronkelijk een schilder, nam tijdens de hoogdagen van het Abstract Expressionisme de voor velen vreemde beslissing om lithografie het medium te maken waarin ze zich wilde uitdrukken. Vooral vreemd omdat in die dagen het aanbrengen van verf op een canvas als belangrijkste uitdrukkingsmiddel werd gezien. Grafiek op zichzelf was toen “not done” en de grafische technieken beleefden dan ook een steile neerwaartse spiraal. Eigenlijk was het medium zo goed als uitgestorven.

Het is dankzij de figuur van June Wayne, maar ook die van Kathan Brown dat grafiek in de VS terug in de belangstelling kwam. Brown richtte in 1962 Crown Point Press op. Een studio, die  in tegenstelling tot Tamarind, vooral op diepdruk focust.

Beiden zagen het belang om vanaf de start belangrijke kunstenaars als Richard Diebenkorn, Philip Guston, Sam Francis en anderen te betrekken in hun studio en op deze manier grafiek terug onder de aandacht te brengen. Later volgden een rits van belangrijke namen et o.a. Joseph Albers, David Hockney, Francesco Clemente, John Cage

Tamarind was tot 1970 vooral een workshop waar bekende kunstenaars op uitnodiging kwamen werken. In 1970 nam de University of New-Mexico de workshop over. De workshop werd behouden maar had vanaf nu een onderwijskundig luik. De naam veranderde in Tamarind Institute. Het is nog steeds één van de belangrijkste kweekvijvers voor meesterdrukkers in de VS.