Categorie archief: Boeken

The Printed Picture – Richard Benson

The printed picture

In 2008 verscheen bij het MoMA het boek The Printed Picture. Richard Benson, de auteur van het boek, beschrijft hierin de grote hoeveelheid van technieken die we gebruiken en gebruikten om een beeld weer te drukken. Hij start met de de vroegste middelen die de mens ter beschikking stonden om een beeld weer te geven, gaat over naar de bloeiperiode in de Renaissance tot alles wat ons vandaag ter beschikking staat om beelden te reproduceren.

The Printed Picture bookBenson, die jaren lang les gaf over het onderwerp op Yale University, is één van de best geplaatste personen om hierover te schrijven. Naast een job als leraar was hij ook drukker, is fotograaf en heeft een aantal publicaties op zijn naam staan die fel gesmaakt zijn waaronder dus The Printed Picture.

Het boek is boeiend geschreven en per dubbele pagina wordt een techniek helder besproken. Er is ook steeds een paginagrote illustratie, vaak met een vergrotingen van een deel van het beeld om alles nog duidelijker te maken. Je wordt niet overstelpt met technische gegevens maar alles wordt voorzien van geschiedenis, techniek, gebruik en andere weetjes.

Echt een boek voor wie op de hoogte wil zijn de geschiedenis van het gedrukte beeld.

Maar het wordt nog beter!

Om het geheel nog boeiender te maken gaf Benson een (in totaal 8 uur durende) schitterende lezing over het onderwerp. En deze staat, gelukkig mooi opgedeeld per techniek, op zijn website. Naast de video’s rijkelijk voorzien van voorbeelden en uitleg. Je krijgt de geschiedenis van het gedrukte beeld aanschouwelijk, leerrijk en nog eens boeiend verteld zomaar gratis ter beschikking.

Een must voor iedereen een die op één of andere manier bezig is met het gedrukte beeld in zijn/haar werk.

2624d71768d8d5f6c92b15727bf2450b    9b07f50145902e945a1cc629f729c213    71f7e7c5c662806c9df18d8492a2cbef    711b14521370ba9adaed2cef9386277d    292f3a2800d72955f37e359419b5bcb8

Max Ernst en de Dadaïstische/Surrealistische technieken

Ernst

Max Ernst is zelf aan het woord in een video die een andere geliefkoosde techniek van hem belicht, de frottage. Frottage is een techniek waarbij je een voorwerp onder een blad papier legt en met een krijt, potlood of ander tekenmateriaal wrijft over het papier. Doordat het voorwerp hoger partijen heeft zullen deze al een tekening op je papier verschijnen. Iedereen kent wel het frotteren van een muntstuk…

Het is leuk om Max Ernst zelf te horen vertellen hoe hij problemen heeft met het maagdelijke witte blad. Hij zocht wegen om dit probleem te omzeilen en kwam onder andere bij frottage uit. De Dadaïsten en Surrealisten maakten gebruik van veel technieken om het alledaagse om te zetten naar de bevreemdende sfeer die hun werk kenmerkt, uit de orde ontstaat de chaos, uit het alledaagse de bevreemding.

Een mooie opsomming van en uitleg bij de technieken die Dadaïsten en Surrealisten gebruikten kan je hier vinden voor Dada en hier voor het Surrealisme.

SdBOm nog even terug te komen op een vroegere post (Une semaine de bonté). In een korte video geven professor Elizabeth Cowling and senior curator Ann Simpson van The Scottish National Galley of Modern Art wat uitleg bij de manier van werken die Ernst toepaste bij het maken van Une Semaine de Bonté.

Richard Long Prints 1970 – 2013

cover_50457

 

Richard Long (°1945) is een Engelse beeldhouwer, schilder, graficus en fotograaf die vooral bekend is voor zijn land art. Long manipuleert en fotografeert het landschap om zich heen.  De meeste van zijn werken ontstaan tijdens wandelingen die hij maakt door de natuur. Zijn aanwezigheid in de natuur, het verzamelen van natuurlijke materialen zoals stenen, hout, … zijn een basis tot het vormen van zijn werk.

Door de invloed van natuur en tijd zijn de werken in zekere zin vergankelijk. Daarom maakt Long vaak foto’s van zijn werk. De foto’s die hij van zijn ingrepen maakt, vormen vaak het enige overblijfsel dat aan een groter publiek gepresenteerd kan worden. Vertrekkende vanuit de foto’s worden zijn grafische werken vervaardigd. Deze worden vaak gecombineerd met een simpele tekst.

richard-long-rock-drawings

Vanaf 14 juli tot 20 oktober 2013 loopt er in de Hamburger Kunsthalle de tentoonstelling ‘Richard Long Prints 1970 – 2013’.

Tijdens de tentoonstelling Richard Long Prints 1970 – 2013  zal het grafisch werk van Long tussen de periode 1970 en nu te zien zijn. Naar aanleiding van de tentoonstelling is er ook een cataloog uitgebracht. Het boek toont het grafisch werk van Richard Long uit de periode 1970 tot nu. Het is een uitgebreid gedocumenteerd boek waarin de vele verschillende grafische technieken (monotype, gravure, zeefdruk en offset) die Long gebruikte aanbod komen. Meer info vind je hier.

P78718_10

P78720_10

P78717_10

 

Max Ernst – Une semaine de bonté

max_ernst_birdhead1

Je moet het de Dadaïsten en Surrealisten nageven, het aantal technieken dat ze ontwikkeld of geperfectioneerd hebben om een beeld te manipuleren en het te voorzien van gelaagdheid en betekenis is groot. Zo groot zelfs dat veel van wat heden ten dage gemaakt nog steeds op één of andere manier schatplichtig is aan hun onderzoek.

De collage techniek is een manier van werken waarbij uitgesneden of uitgeknipte vormen bij elkaar worden gevoegd door middel van lijmen. De techniek is op zichzelf al eeuwen oud (zo vroeg als de  ontdekking hoe papier te maken) maar krijgt opgang in de vroeg 20ste eeuw als Picasso, Bracque en de Dadaïsten / Surrealisten het als een beeldend middel gaan gebruiken.

ernstvlthumbMax Ernst maakt samen met de dichter Paul Eluard in 1922 zijn eerste collage boeken: Répétitions en Les malheurs des immortels. Het is een techniek die hem niet los laat en talrijke op de collage techniek gebaseerde schilderijen en boeken volgen. Onder andere La femme 100 têtes (1929) en Rêve d’une petite fille qui voulut entrer au carmel (1930) weten de aandacht te trekken. Het bijzondere aan deze werken zijn de beelden die uit een droom lijken te ontstaan, een nachtmerrie waar geen ontwaken mogelijk is.

Ernst verteld in een interview zelf hoe hij op het idee kwam om dit soort collages te maken: “One day (in 1919), whereas I looked at an illustrated book of objects (umbrellas, watches, tools, clothing, etc) I was surprised to see such different things tight beside the others, things which one does not see together usually, my eyes saw other objects, I wanted to add with the pencil some lines and hatchings between the various objects so that it gives the same images that I see in my dreams.”

UneSemaineDeBonteHet sleutelwerk Une semaine de bonté (Een week van goedheid) volgt in 1933. Ernst was op reis door Italië en had maar drie weken nodig om dit werk te voltooien. De complete novelle, want zo wordt het boek gezien, werd in 1934 gepubliceerd als een serie bestaande uit 5 boekjes (cahiers). In totaal zijn de cahiers opgedeeld in 7 hoofdstukken (de dagen van de week) en voor elke dag is een element bedacht dat de beelden die in dat deel staan kenmerken. In totaal zijn er 184 afbeeldingen die samen een grafische novelle vormen. De collages zijn terug gemaakt met  prenten uit de triviale lectuur van het einde van de 19de eeuw. Deze prenten waren meestal sensationele afbeeldingen om het verhaal wat kleur te geven. Door het verknippen en opnieuw bij elkaar plaatsen van de elementen weet Ernst een dreigende  atmosfeer op te roepen. 1933, het jaar doet misschien een belletje rinkelen: ,,Ik maakte dit boek omdat ik merkte dat het in Europa een beetje begon te stinken”, vertelde Ernst later. Het verband met de pre-oorlogsjaren en de opkomst van het fascisme geeft het sarcasme in de titel (Een week van goedheid) weer.

De collages in de boeken zijn eigenlijk op zichzelf geen grafiek, maar Ernst gebruikte illustraties van verschillende boeken met daarin illustraties uit de 2de helft van de 19de eeuw. Dé eeuw die de aanzet gaf tot de massaproductie in de media zoals we die nu kennen.

In de 19de eeuw worden nog steeds veel illustraties door erg bekwame vaklui naar een drukklaar medium omgezet. In het geval van de werken die Ernst gebruikte voor zijn collages is dit de gravure op hardhout. De originele tekening werd door de kunstenaar op het houtblok getekend en daarna door een professionele houtgraveur uit het blok gegraveerd met een burijn. Het feit dat het hier om een burijn gravure gaat, maakt een erg hoge detaillering mogelijk. Hoe beter de graveur, hoe fijner de gravure zou je kunnen stellen. Deze techniek met hardhout maakte het mogelijk om de houtblokken in het kader met loodzetsel te plaatsen en op deze manier drukwerk in hoge oplage te maken.

Ernst maakte in feite gebruik van originele (in hoge oplage gedrukte) grafiek om de collages te maken tot wat ze zijn. In de eerste helft van de 20ste eeuw waren de druktechnieken (fotografisch) reeds zo ver gevorderd om zonder problemen de originele collages van Ernst te reproduceren en te drukken.

Sommige van deze collage boeken staan in hun volledige vorm online. Klik op de titel voor een link naar een online boek.

Une semaine de bonté (1934)

Les malheurs des immortels (1922)

La femme 100 têtes (1929)

Uitgebreid artikel over Une semaine de Bonté - Musée d’Orsay op deze link.

illustration-to-a-week-of-kindness-1934-38.jpg!HD   illustration-to-a-week-of-kindness-1934-85.jpg!HD    illustration-to-a-week-of-kindness-1934-109.jpg!HD    illustration-to-a-week-of-kindness-1934-165.jpg!HD

Céline Hudréaux – It’s Not An Ocean

It_s_Not_An_Ocean_-_uitn_NL

It’s not an Ocean een boek met etsen van Céline Hudréaux (student vrije grafiek Academie DKO Gent) en tekst door Geert Ooms wordt uitgegeven bij The Bries-Space in Antwerpen.

Het werk van Céline wordt gekenmerkt door een ogenschijnlijk naïeve sfeer met onderliggend veel verhaal en humor. De werken lijken wat onhandig getekend maar zijn intelligent en heel herkenbaar gemaakt. Op deze manier zuigen ze de kijker in een oeuvre vol van verwijzingen naar oude comics, natuurprenten, 19de-eeuwse fotogravures en de cultuur van natuurvolkeren.

De monochrome etsen worden gekenmerkt door een klare lijn die een direct overzicht biedt van het beeld. Je raakt niet verloren in overtollige balast, in het werk van Céline is alles tot zijn essentie gestript. De klare lijn maakt natuurlijk ook direct aansluiting met de stripwereld, de comic books. Het verschil is evenwel groot, er kan in het werk van Céline niet altijd gesproken worden van een erg duidelijk verhaallijn. Het verhaal bij Céline ontstaat eerder intuïtief, er is niet altijd een duidelijk aanzet voor de toeschouwer.

En dan is er natuurlijk ook nog de humor, de manier van tekenen die een glimlach op je gezicht tovert. Steeds is er een sfeer van herkenning in de beelden,  de referenties zijn duidelijk en de bronnen van het beeld worden niet weg gemoffeld.  Op haar Facebook pagina laat Céline je meegenieten van haar bronnen. Oude foto’s, litho’s, natuuropnames, strips die een liefde naar een lang vervlogen tijd ademen, een tijd die ongerept was en onschuldig. Natuurlijk was dit niet zo, maar dat doen we onszelf graag geloven. Het werk van Céline straalt hetzelfde uit. Je herkent de foto’s of samenstelling van haar bronmateriaal maar het is de manier waarop het beeld getransformeerd naar een ets dat nu het iets meer geeft. Céline steekt er op de koop toe nog haar eigen verhaal in en je accepteert het met veel plezier.

Vrijdag 3 mei om 20:00 tot 24:00 opening in The Bries Space. Daarna enkel nog zaterdag 4 mei en zondag 5 mei telkens van 12u tot 18u. Te kort!

01    05    06

Luc Tuymans – Grafisch Werk 1989-2012

Altar

In het Gemeentemuseum Den Haag (NL) is nog tot en met 2 juli 2013 de tentoonstelling Luc Tuymans – Grafisch Werk 1989-2012 te zien.

Wat direct opvalt is dat het grafisch werk een wezenlijk onderdeel vormt van het oeuvre. De werken zijn soms gebaseerd op bestaande doeken maar daarom niet fotografisch gedupliceerd. Vooral zeefdruk en lithografie worden gebruikt door Tuymans. Dit is niet zo verwonderlijk omdat deze technieken een erg vrije penseelvoering toelaten om de beelden op te bouwen. Het maken van het beeld op een positief voor zeefdruk en een tekening op steen gaat vrij gemakkelijk en is een directe manier van werken. De verschillenden kleurlagen geven het werk een gelaagdheid die dicht bij het schilderij staat zonder daarom de noodzaak om een schilderij weer te geven.

Grafiek is voor Tuymans geen doorslag van een schilderij. Het feit dat de grafiek er soms eerst is en dan pas het schilderij toont aan dat het medium serieus genomen wordt. Ook zie je meer en meer technische hoogstandjes zoals bij een werk als Xphone waarbij het werk opbolt uit het papier, Heart is dan weer zeefdruk op doek met aan beide zijden een ander beeld gedrukt en Slide is een werk gedrukt met thermische inkt op een stuk glas van 200cm x 90cm.  The Rumour  is  zo opgevat dat het nauwelijks nog grafiek lijkt maar het wel is. 7 litho’s achter geschilderd plexi en een  vogelkooi in hout. Alleen al het formaat van het werk en de specifieke manier van ophangen verlenen het werk museale kwaliteiten.

De serie etsen The Temple (1996) is er volledig te bewonderen en het mag gezegd zijn dat de  samenwerking tusen Tuymans en de drukker Peter Kneubühler het tot een meesterwerk heeft gemaakt. Tuymans was op een bepaald moment van plan om The Temple (gebaseerd op beelden uit een TV-programma over de Mormonen) tot een serie van schilderijen om te zetten. dat is uiteindelijk niet gebeurd en enkel Altar en Tunnel zijn als schilderij uit deze serie etsen ontstaan. Altar wordt uiteindelijk ook nog een ander grafisch werk dat bestaat uit een digitale print met daarvoor een gezandstraald glas.

Het is fijn om bijna alle grafisch werk van Luc Tuymans onder één dak te zien. Je ervaart dat je naar beelden staat te kijken en niet naar techniekjes. Je voelt ook dat het grafische werk perfect op zichzelf staat en minstens even krachtig is als de schilderijen. De kleinere formaten geven een intimiteit die je niet altijd hebt bij de schilderijen, er is een gans andere soort communicatie.

Ondertussen is het boek Luc Tuymans Graphic Works 1989-2012 in het Nederlands verschenen onder de titel  Luc Tuymans Grafisch werk 1989-2012 en fungeert als catalogus bij de tentoonstelling.

Suspended    jpeg-1    4PM

 

Arttube heeft ter gelegenheid van de tentoonstelling Luc Tuymans Grafisch Werk 1989-2012 een film gemaakt. Deze kan je hier bekijken.

 

The Paragon Press – Charles Booth

Peter Doig - Country Rock • 2001

Peter Doig – Country Rock • 2001

The Paragon Press (Londen) is een uitgeverij voor grafiek van hedendaagse kunstenaars. Sinds 1986 heeft de oprichter Charles Booth meer dan 100 projecten op zijn palmares staan.

De kunstenaars zelf hebben niet altijd een link met grafiek maar Booth weet door het aanbieden van zo een project de interesse te wekken in het medium. Sommige kunstenaars zijn na verloop van tijd grafiek als een belangrijk deel van hun oeuvre gaan zien zoals de Jake en Dinos Chapman, Anish Kapoor… 

De kunstenaars worden uitgenodigd om een portfolio te maken of deel te nemen aan een groepsportfolio. Het werk wordt uitgevoerd en gedrukt in samenwerking met meesterdukkers in de UK en Europa.

Booth werkte tot voor kort uitsluitend met Britse kunstenaars wat in de vroege jaren 90 van vorige eeuw op hoongelach en ongeloof werd onthaald door de toen overheersende markt van Amerikaanse kunstenaars, galeries en uitgevers. Sinds de opkomst van een nieuwe generatie kunstenaars, de zogenaamde Young British Artists is het ongeloof weggeëbd en het lachen verstomd.

Damien Hirst, Mat Collishaw, Gary Hume, Michael Landy, …,  zijn maar een paar namen van de volledige lijst Britart kunstenaars waar Booth met samenwerkt. De lijst die voordien uitsluitend kunstenaars uit de UK bevatte is sinds kort uitgebreid buitenlandse (vooral Duitse) namen zoals Bäselitz, Thomas Zipp, Kai Althoff, … Dit kan er op duiden dat er van Paragon Press interesse bestaat om meer met internationale namen te werken.

Naast een website met uitgebreide info over alle projecten heeft Paragon Press ook drie boeken uitgegeven met als titel “Contemporary Art in Print”. Daarin alle projecten en afbeeldingen op groot formaat. De boeken zijn prijzig maar mits een beetje zoeken soms goedkoper te krijgen. In oktober 2012 j.l. verscheen het derde boek.

Morrison Black Dahlia   Hume Spring angels   Damien Hirts

Kiki Smith – Prints, Books & Things

Prints

In 2003 liep in het MoMA de tentoonstelling Kiki Smith – Prints, Books and Things. Zoals de titel reeds laat vermoeden lag de focus op grafiek, bibliofiele boeken en multiples van Kiki Smith. De tentoonstelling ging toen gepaard met de uitgave van de catalogus met dezelfde titel die vandaag nog steeds actueel is. Het boek is een uiterst mooie uitgave en het MoMA had dan ook zijn best gedaan om dit boek goed te promoten. Dit onder andere via een prachtige website die ook de tentoonstelling begeleide. De website loop parallel met het boek maar heeft door zijn structuur heel wat meer in petto.

Mooi opgedeeld in thema’s, proces (in dit geval de ontwikkeling van de werken) en beelden geeft de site je een goed beeld van hoe Smith werkt om tot haar beelden te komen.

De thema’s zijn opgedeeld in de onderwerpen die Kiki Smith toen bezig hielden: anatomie, zelf portretten, natuur, de vrouwelijke context van het werk en haar vroege zeefdrukken. In die zeefdrukken uit de jaren 70 van vorige eeuw maakte ze deel uit van de groep Collaborative Projects, Inc. waarvan het werk zich voornamelijk richtte op plaatselijke maatschappelijke problemen. Smith bediende zich toen vooral van zeefdruk omdat het makkelijk was om fotografische beelden in te brengen en het seriële karakter van zeefdruk.

Het zijn vooral de latere thema’s die hebben bijgebracht tot haar bekendheid. Een groot stuk is nu nog steeds  vermengd met haar hedendaagse onderwerpen waarin vooral de kindertijd centraal staat.

Vanuit technisch en inhoudelijk oogpunt is het stukje Process het interessantste. Het geeft je aan de hand van de opbouw van vier beelden een uitzonderlijke kijk in de gedachtengang van zowel kunstenaar als meesterdrukker. Aan de hand van filmpjes, foto’s van de afzonderlijke staten die voortgang van het werk illusteren en de gesproken commentaar van zowel Kiki Smith als de meesterdrukkers krijg je een goed inzicht hoe een werk tot stand komt.

En dan zijn er natuurlijk nog de afbeeldingen. Alle werken die in het boek staan kan je hier afzonderlijk bekijken.  Alle afbeeldingen zijn voorzien van een knop om in en uit te zoomen, zo krijg je een goed beeld hoe rijk aan elementen de beelden wel zijn.

Mooi vorm gegeven, intelligent en speels opgebouwd blijft één van onze meest favoriete sites. Alleen spijtig dat dit een verkleinde versie is van de originele 2003 site.

Meer info over de beelden hier onder door er op te klikken.

Pool   Girl wit a bird   hailfullofgrace

William Kentridge – Grafiek – David Krut Projects

De Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge is vooral bekend voor zijn animatiefilms, tekeningen, opera’s en multimediale opstellingen  Maar Kentridge is ook een begenadigd graficus. David Krut Projects is reeds jaar en dag zijn uitgever van het grafische werk. De in Johannesburg gevestigde uitgeverij/atelier/galerie heeft op zijn website een zeer uitgebreid archief van het grafisch werk van Kentridge staan dat de uitgever doorheen de jaren voor Kentridge uitgaf.

Het archief is onderverdeeld in 4 pagina’s: Universal archive linocuts, The Nose series, selectie van de edities door Krut uitgegeven en de gearchiveerde edities.

Universal archive linocuts: aan de linosneden van Kentridge gaan tekeningen vooraf. In dit geval zijn het de tekeningen die Kentridge reeds jaren maakt met Chinese inkt op pagina’s uit oude woordenboeken en encyclopedieën uit de jaren 50. Het is een steeds uitbreidende reeks waarin eenvoudige weerkerende thema’s uit Kentridge’s werk centraal staan: koffiepotten, vogels, bomen, katten, schrijfmachines… De tekeningen worden overgebracht  via een fotografische transfer en dan minutieus uitgesneden in de lino. Deze linosneden worden gedrukt op verschillende pagina’s uit diverse oude boeken.

In reeks starten de beelden als een vrij correcte weergaven van het onderwerp maar bij het vorderen van de serie komt abstractie om de hoe kijken. er wordt wel eens gezegd dat deze series zich op de rand van animatie en grafiek bevinden.

 The Nose series: in 2006 begon Kentridge aan een serie etsen die rond het thema van The Nose gebouwd zijn, tet verhaal van Nikolai Gogol dat door Shostakovich in een opera gegoten werd. De Metropolitan Opera in New York had Kentridge gevraagd om de opera naar een hedendaagse omgeving te brengen. In Kentridge’s versie wordt The Nose naar 1917 gebracht ten tijde van de Russische revolutie en daarna ook naar de jaren 30 van vorige eeuw om de invloed van Stalin te belichten. de serie bestaat uit 30 platen (aquatint, droge naald) die soms van woorden, vormen  in een sterk Constructivistisch rood voorzien zijn.

 

Selectie grafiek William Kentridge door Krut uitgegeven: David Krut ontmoette Kentridge voor de eerste keer in 1992 ens hun samenwerking is sindsien niet verbroken. In dit deel de selectie van grafiek die Krut uitgaf sinds 1992 voor Kentridge o.a. Thinking Aloudthe Magic Flute,  Nose, West Coast Series, Scribble CatUniversal Archive…

 

 

 

 

In het deel Archived Editions tenslotte een uitgebreid overzicht van het grafisch werk dat ook door andere uitgevers op de markt werd gebracht.

 

 

 

 

In 2006 verscheen bij David Krut Projects het boek William Kentridge Prints. Op het moment moeilijk te verkrijgen maar mist enig zoekwerk zeker te vinden.

 

 

 

 

 

 

I’m Amazed – Grafisch werk Ed Ruscha in Londen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Amerikaanse kunstenaar Ed Ruscha (gerekend bij de Pop-Art) stelt grafisch werk tentoon in de Londense gallerie Jacobson Gallery. Het grafisch werk leunt dicht aan bij de woord/landschap schilderijen van Ruscha. Interessant aan deze tentoonstelling is de online catalogus die je kan door bladerenen en je uitgebreide info geeft over het grafisch werk dat Ruscha maakte de laatste 40 jaar.